Кыргызстан жакырчылык менен күрөшүү боюнча жаңы план даярдап жатат

Документке ылайык, программанын негизги максаты - аз камсыз болгон жарандарга жөн гана жардам көрсөтүү эмес, адамдар туруктуу киреше таба алышы, жумуш табышы, бизнес ачышы жана материалдык абалын жакшыртышы үчүн шарттарды түзүү.

Бул үчүн мамлекет иш менен камсыз кылуу, ишкердик, социалдык коргоо, билим берүү жана аймактарды өнүктүрүү тармактарындагы чараларды бириктирүүнү пландап жатат.

Азыр өлкөдө канча жакыр жана жумушсуз адам бар

Программанын долбоорунда келтирилген Улуттук статистика комитетинин маалыматына ылайык, 2025-жылы Кыргызстандагы жакырчылыктын деңгээли 24%га чейин төмөндөгөн.

Жалпы жумушчу күчүнүн саны 2 млн 860,7 миң адамды түзгөн. Алардын ичинен:

• 2 млн 756 миң адам - иш менен камсыз болгондор;
• 104,7 миң адам - жумушсуздар;
• жумушсуздуктун деңгээли - 3,7%.

Ошол эле учурда 2020-жылга салыштырмалуу иш менен камсыз болгон жарандардын саны 310,8 миң адамга көбөйүп, 2 млн 756 миңге жеткен.

Ал эми жумушсуздардын саны, тескерисинче, 45,5 миң адамга кыскарып, 104,7 миңди түзгөн.

Бирок оң динамикага карабастан, өлкөдө эмгек рыногундагы көйгөйлөр сакталып калууда. Долбоордо борбор шаар менен аймактардагы жумуштуулук жана киреше деңгээлинин айырмасы, көмүскө жумуштуулуктун жогорку деңгээли жана калктын айрым категориялары үчүн жумушка орношуу мүмкүнчүлүктөрүнүн чектелүү болушу белгиленген.

Жумуш орундарын биринчи кезекте аймактарда түзүү пландалууда

Бийлик айыл аймактарында жумуш орундарын түзүүнү колдоону, айыл чарба кызматтарынын заманбап системасын өнүктүрүүнү жана жер-жерлерде экономикалык активдүүлүктү жогорулатууну пландап жатат.

Ошондой эле бизнестин финансылык ресурстарга жеткиликтүүлүгүн жакшыртуу, инвестиция тартууга шарт түзүү, өндүрүштүк жана социалдык инфраструктураны өнүктүрүү каралган.

Долбоорду иштеп чыгуучулардын пикири боюнча, бул калктын кирешесин көбөйтүүгө гана эмес, жумуш издеп аймактардан Бишкекке жана башка ири шаарларга көчүүгө аргасыз болгондордун санын азайтууга да жардам бериши керек.

«Социалдык келишим» программасын кеңейтүү сунушталууда

Программада учурда иштеп жаткан «Социалдык келишимге» өзгөчө орун берилген.

Аны артыкчылыктуу тармактарда чакан ишканаларды ачуу үчүн кайтарымсыз гранттарды берүүгө басым жасоо менен кеңейтүү сунушталууда.

Финансылык колдоодон тышкары, программанын катышуучулары өздөрүнүн ишкердик демилгелерин натыйжалуу ишке ашыра алышы үчүн шарттарды түзүү пландалууда.

Башкача айтканда, ыкманы үй-бүлө социалдык жардам гана албастан, өз алдынча киреше булагын түзүү мүмкүнчүлүгүнө ээ боло тургандай өзгөртүү көздөлүүдө.

Дагы кандай өзгөрүүлөр болот

Программанын алкагында сапаттуу жана туруктуу жумуш орундарын түзүүгө багытталган жаңы жумуштуулук саясатын калыптандыруу сунушталууда.

Ошондой эле төмөнкү чараларды ишке ашыруу пландалууда:

• жумушка орношууга көмөктөшүүнүн жаңы чараларын киргизүү;
• эмгек рыногундагы кырдаалды көзөмөлдөө жана божомолдоо системасын жакшыртуу;
• кайтып келген жана келечекте эмгек мигранты болууну көздөгөн жарандардын иш менен камсыз болуу мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүү;
• билим алууга жеткиликтүүлүктү жогорулатуу;
• эмгек коопсуздугуна жана шарттарына карата талаптарды күчөтүү;
• коопсуз жумуш орундарын түзүү үчүн иш берүүчүлөрдүн жоопкерчилигин жогорулатуу;
• эмгек келишимдерин жана эмгек китепчелерин электрондук форматка өткөрүү;
• эмгек келишимдери жана контракттары боюнча бирдиктүү улуттук маалымат базасын түзүү;
• жумушсуздук учурунда камсыздандыруу системасын өнүктүрүү;
• жумушсуздардын социалдык коргоосун күчөтүү.

Жакырчылыктын деңгээли райондор боюнча эсептелет

Дагы бир багыт - жер-жерлердеги жакырчылыкты так талдоо. Бийлик кырдаал кайсы жерде кыйла оор экенин аныктоо үчүн райондор жана айыл аймактары боюнча жакырчылыктын деңгээлин картага түшүрүүнү пландап жатат.

Ошондой эле «Санарип аймак» санариптик платформасын колдонуу менен жакыр үй-бүлөлөрдү социалдык паспорттоштуруу системасын өркүндөтүү сунушталууда.

Мындан тышкары, турмуштук оор кырдаалга кабылган балдары бар үй-бүлөлөрдү эрте аныктоо системасын жакшыртуу жана жакырчылыктын деңгээлин баалоо методикасын өркүндөтүү пландалууда.